(૫) મનની શક્તિથી સુખ, શાંતિ, સંતોષ અને આનંદ

48451721 - illustration of woman meditating, symbol flower of life

દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં સુખ અને દુઃખ વારાફરતી આવ્યા જ કરે છે. પરંતુ જે વ્યક્તિ દરેક પરિસ્થિતિમાં આનંદ શોધી શકે છે, તે આખી જિંદગી સુખી રહી શકે છે. મનની શક્તિથી આવું કઈ રીતે થઇ શકે તે આપણે એક ઉદાહરણથી સમજીએ.

આનંદી કાગડો:

બાળપણમાં આનંદી કાગડાની વાર્તા આપણે બધાએ સાંભળી હશે.

એક આનંદી કાગડો રાજાના કોઈ ગુનામાં આવ્યો. એટલે રાજાએ તેને કાદવમાં ફેંકી દેવાની શિક્ષા કરી. તો તે કાગડો “કાદવમાં લપસવાની કેવી મજા!” એમ બોલીને ગીત ગાતો રહ્યો. સજાનું દુ:ખ ભોગવવાને બદલે આનંદ મનાવતા કાગડાને રાજાએ કુવામાં ફેંક્યો તો તે કાગડો “કુવામાં તરવાની કેવી મજા!” અને કાંટામાં ફેંક્યો તો “કાન વિંધાવવાની કેવી મજા!” એમ ગાતો રહ્યો.

આમ કોઈપણ સજા કરે તો તે કાગડો પોતાનું દુઃખ રડવાને બદલે તેમાંથી કંઇક ને કંઇક સારી વસ્તુ શોધી કાઢીને ગીત ગાતાં ગાતાં આનંદ મનાવતો રહ્યો. છેવટે રાજાએ કંટાળીને આ કાગડાને છોડી દીધો.   

પ્રથમ દ્રષ્ટીએ આ વાર્તા ભલે બાળકોના મનોરંજન માટે રચાઈ હોય તેમ લાગે, પરંતુ તેમાં જીવનમાં સુખી થવા માટેનો બહુ મોટો સંદેશ છુપાયેલો છે.

જીવનમાં દુઃખ, તકલીફ, પરેશાની, મુસીબત, દુર્ઘટના વિગેરે તો બધાજ લોકોને અવારનવાર આવ્યા જ કરવાનાં. પરંતુ જયારે સુખ આવે ત્યારે આપણે ગીત ગાતાં ગાતાં આનંદ મનાવીએ છીએ, તેમ દુઃખ આવે ત્યારે પણ તે દુઃખમાંથી પણ કોઈ એક નાનકડું સુખ શોધી કાઢીને ગીત ગાતાં ગાતાં આનંદ મનાવવો જોઈએ. આ છે જીવનમાં સુખી થવા માટેનો આનંદી કાગડાએ બતાવેલો ઉત્તમ રસ્તો.

જો દુઃખ અને મુસીબતના સમયમાં તમે રડવા બેસશો અને બધા લોકો સમક્ષ તમારા દુઃખનાં ગાણાં ગાયા કરશો, તો તેનાથી તમારું દુઃખ તો દૂર થવાનું નથી. પરંતુ તમારી આસપાસના લોકો તમારાથી કંટાળીને દૂર જતા રહેશે. એ તો ઠીક છે, પણ મોટી તકલીફ તો તમને પોતાને જ થશે. કારણકે તમારા વારંવારના દુઃખના પોકારો તમારું અજાગ્રત મન પકડી લેશે અને રાબેતા મુજબની તેની કામગીરી કરીને એટલે કે નકારાત્મક આદેશોનું જલ્દી પાલન કરીને તમને વધુ ને વધુ દુઃખ તરફ લઇ જશે. આમ મનને અવળચંડું કહ્યું છે, તે અમસ્તું નથી કીધું. તે ખરેખર નકારાત્મક આદેશોને ખરા કરી દેખાડે છે.

એટલા માટે જીવનમાં જયારે પણ દુઃખ અને મુસીબતનો સમય આવે ત્યારે હસતા રહેવાનો, આનંદમાં રહેવાનો, આવી પડેલા દુઃખને ભૂલીને ભવિષ્યમાં આવનારા સુખને યાદ કરવાનો અને હકારાત્મક રહેવાનો અભિગમ અપનાવો.

આનાથી એક તો તમારું દુઃખ હળવું થશે, બીજું તમારા આનંદમાં રહેવાથી આસપાસના લોકો પણ ખુશ થઈને તમને વધારે ખુશી આપશે અને ત્રીજું સૌથી મહત્વનું પરિબળ તો એ બનશે કે તમારા હકારાત્મક અભિગમનો સંદેશ તમારું અજાગ્રત મન તરત જ પકડી લેશે અને તમને વધુ સુખ અને આનંદની સ્થિતિ તરફ લઇ જશે. એટલે જીવનમાં જયારે પણ કોઈ તકલીફ આવે ત્યારે હંમેશાં આનંદી કાગડાને યાદ કરો અને તેની માફક ગમે તેવી પરિસ્થિતિમાં પણ આનંદથી ગીત ગાતા રહો.

સુખ અને દુઃખનું પેકેજ:

Horsecat

 

 

 

એક શેઠ પાસે એક સુંદર ઘોડો હતો, જેની બજાર કીંમત એક હજાર રૂપિયા હતી. હવે આ ઘોડો આમ તો બહુ ઉમદા હતો, પણ ચરવા માટે વગડામાં જાય પછી જલ્દીથી પાછો આવે નહિ અને બહુ શોધખોળ પછી જ મળે. એક દિવસ આજ રીતે ઘોડો ઘેર પાછો ના આવ્યો, એટલે કંટાળેલા શેઠે ભરી બજારે જાહેર કરી દીધું કે, ‘હવે તો આ ઘોડાને હું કાલે એક રૂપિયામાં વેચી નાખીશ.’ પરંતુ ઘોડો પાછો આવ્યા પછી શેઠને પસ્તાવો થવા લાગ્યો કે ‘એક હજાર રૂપિયાનો ઘોડો માત્ર એક રૂપિયામાં વેચીએ એ તો મોટી ખોટનો સોદો થાય. પરંતુ જાહેરમાં બોલ્યા પછી એમાંથી પાછું પણ ના ફરાય. તો હવે કરવું શું?’

બીજા દિવસે ગામલોકો તો ટોળાબંધ શેઠને ઘેર એક રૂપિયામાં ઘોડો ખરીદવા પહોંચી ગયા. ત્યાં જઈને જોયું તો ઘોડો બહાર બાંધેલો હતો અને શેઠ ખોળામાં એક બિલાડી લઈને બેઠા હતા. લોકોને જોઇને શેઠે જાહેર કર્યું: “ભાઈઓ, આ ઘોડો ૧ રૂપિયામાં વેચવાનો છે અને આ બિલાડી ૯૯૯ રૂપિયામાં વેચવાની છે. પરંતુ જેને ઘોડો ખરીદવો હશે, તેણે બિલાડી ફરજીયાત ખરીદવી પડશે.” ટૂંકમાં ઘોડા અને બિલાડીના પેકેજ દ્વારા શેઠને ઘોડાની મૂળ કીંમત મળી જતી હતી. લોકો શેઠની ચતુરાઈનાં વખાણ કરીને વિદાય થયા.

કુદરતે આપણને પણ આ ઘોડા અને બિલાડીના પેકેજ જેવું સુખ અને દુઃખનું પેકેજ આપેલું છે. તમે એકલું સુખ માગી શકતા નથી. સુખ લેવું હોય તો પેકેજડીલ તરીકે સાથે દુઃખ લેવું જ પડે છે.

વળી આ નિયમ દુનિયાની દરેક વ્યક્તિને લાગુ પડે છે. ભલે તે અમીર હોય કે ગરીબ, રાજા હોય કે રંક, સુંદર હોય કે કદરૂપ, બળવાન હોય કે નિર્બળ, નેતા હોય કે પ્રજા, મોટો માણસ હોય કે નાનો માણસ, પુરુષ હોય કે સ્ત્રી, વૃદ્ધ હોય કે બાળક, કોઈ જાતના ભેદભાવ સિવાય દરેક જણને સુખ અને દુઃખ વારાફરતી આવ્યા જ કરે છે.

તો સુખ આવે ત્યારે તેનો આનંદ માણો અને દુઃખ આવે ત્યારે પણ તેમાંથી કોઈ નાનું એવું સુખ શોધીને અથવા આવનાર સુખને યાદ કરીને આનંદ માણો. જો તમે તમારા મનને શાંત કરીને તેને ટેવ પાડશો, તો આ રીતે દુઃખ વખતે પણ આનંદમાં રહેવાનું શીખવાનું અઘરું નથી.    

આદ્યકવિ નરશી મહેતાની એક રચના અહીં યાદ કરવા જેવી છે.

સુખદુ:ખ મનમાં ન આણીએ, ઘટ સાથે રે ઘડિયાં

ટાળ્યાં તે કોઈનાં નવ ટળે, રઘુનાથનાં જડિયાં

કવિએ આ પંક્તિઓમાં જીવનની સંપૂર્ણ ઘટમાળ માત્ર પંદર શબ્દોમાં વર્ણવી દીધી છે. સુખ અને દુઃખ બંને એક સિક્કાની બે બાજુ જેવાં છે અને ઘડારૂપી જીવનની રચના વખતે જ જીવન સાથે જોડાયેલાં છે. એટલે તમે ફક્ત સુખ માગો અને દુઃખ ના મળે તેવી માંગણી કરો તો તે શક્ય નથી. સુખ લેવું હશે તો તેની સાથે દુઃખ લેવું જ પડશે.

અગાઉ ઉદાહરણમાં જોયું તેના જેવું જ આ કુદરતનું બનાવેલું પેકેજ છે, જેમાં સુખ અને દુઃખને જુદાં પાડી શકાતાં નથી કે ટાળી પણ શકાતાં નથી. તો પછી જે પેકેજ મળ્યું છે તેનો આનંદ માણો. આ પંક્તિઓના પહેલા ચાર શબ્દ ‘સુખદુ:ખ મનમાં ન આણીએ’ જીવનમાં ઉતારવાનું જો મનુષ્ય શીખી જાય, તો પછી કોઈપણ મનુષ્યના જીવનમાં કોઈપણ ફરિયાદ રહે નહિ. કારણકે અહીં સુખ અને દુઃખ બંનેને ઇગ્નોર કરવાની, અવગણવાની વાત છે.

જો માણસ સુખમાં છકી ના જાય અને દુઃખમાં થાકી ના જાય, તો પછી તેનું જીવન હંમેશાં આનંદિત જ રહેશે, પરંતુ તેની સાથે આસપાસના અને સમાજના બીજા લોકો પણ તે માણસની હાજરી માત્રથી આનંદિત રહેશે.

આ દિવસ પણ જતો રહેશે:

Raja2

સુખ અને દુઃખ બંનેને અવગણવાની વાત પરથી એક મજાની વાત યાદ આવી ગઈ.

એક રાજાએ એક સંતને પૂછ્યું: “હે મહાત્મા, તમે મને એક એવું સૂત્ર (વાક્ય) સૂચવો, જે સુખ અને દુઃખ, હર્ષ અને શોક તથા વિજય અને પરાજય એવા કોઈપણ પ્રસંગે વાંચવાથી સાચું, સારું અને લાભદાયી લાગે.

સંતે તરત જ જવાબ આપ્યો: “હે રાજન, તમે આ સૂત્ર તમારા રૂમમાં ચીતરાવી દો: આ દિવસ પણ જતો રહેશે.”

અર્થાત્ જયારે સુખ, હર્ષ કે વિજયનો દિવસ હશે, ત્યારે આ સૂત્ર વાંચવાથી સુખમાં છકી નહિ જવાય, કારણકે સુખનો દિવસ પણ જતો રહેવાનો છે અને ગમે ત્યારે દુઃખ આવી શકે છે, તે સનાતન સત્ય યાદ રહે છે.

વળી જયારે દુઃખ, શોક તથા પરાજયનો દિવસ હોય, ત્યારે આ સૂત્ર વાંચવાથી દુઃખમાં નિરાશ નહિ થવાય, કારણકે દુઃખનો દિવસ પણ જતો રહેવાનો છે અને સુખ ફરીથી આવવાનું જ છે.

આમ આ સૂત્ર જીવનની દરેક પરિસ્થિતિમાં લાગુ કરીને મન પર કાબુ મેળવી શકાય છે.       

દુઃખ પછી સુખ વધારે મીઠું લાગે:

સુખ અને દુઃખનાં સંદર્ભમાં એક બીજી વાત પણ નોંધવા લાયક છે.

જયારે સુખ મળે છે ત્યારે આનંદનો અનુભવ થાય છે. પરંતુ જયારે દુઃખ પછી એટલું જ સુખ મળે ત્યારે આનંદનો અનુભવ વધુ માત્રામાં થાય છે.

મનની શક્તિ વિષય પરના સેમિનારમાં એક વક્તાએ આ વાત સરસ ઉદાહરણ સાથે સમજાવી હતી. તમારા ઘરમાં એક મહેમાન બેઠા છે. તેમને તરસ લાગી, એટલે તમે તેમને પાણી આપવા ઉભા થયા. તે જ વખતે એક કુરિયર કંપનીનો માણસ ટપાલ આપવા આવ્યો. તડકામાં રખડીને ગરમીથી પરેશાન થયેલ આ વ્યક્તિએ પણ પીવા માટે પાણી માગ્યું. એટલે તમે બે ગ્લાસ ઠંડુ પાણી લાવીને મહેમાન તથા કુરિયરવાળા ભાઈને આપ્યું.

વક્તાએ હવે શ્રોતાઓને પ્રશ્ન પૂછ્યો કે “આ બેમાંથી કોને પાણી પીવાનો આનંદ વધુ આવ્યો હશે?” બધા શ્રોતાઓએ સર્વસંમતિથી જવાબ આપ્યો કે, “કુરિયરવાળા ભાઈને આનંદ વધુ આવ્યો હશે.” આમ એકસરખું પાણી પીવા છતાં દુઃખ ભોગવીને આવનારને પાણી પીવામાં વધુ સુખ અને આનંદનો અનુભવ થાય છે.

એટલા માટે જીવનમાં જયારે દુઃખ, વ્યાધી કે ઉપાધી આવી પડે ત્યારે નિરાશ કે હતાશ થવાને બદલે હવે પછી આવનારા સુખનો વિચાર કરીને મનમાં હકારાત્મક લાગણીઓ પેદા કરો, જેનાથી તમને સુખ અને આનંદનો અનુભવ થશે.      

જે મનુષ્ય મનને આ રીતે કાબુમાં રાખીને સુખ અને દુઃખ બંને સંજોગોમાં આનંદિત રહી શકે છે, તે માનસિક રીતે સ્વસ્થ વ્યક્તિ ગણાય છે. માનસિક સ્વસ્થતા મનુષ્યના વ્યકિતત્વને ધીરગંભીર, તેજસ્વી અને પ્રભાવશાળી બનાવે છે. એટલું જ નહિ, માનસિક સ્વસ્થતા તેના જીવનમાં પ્રસન્નતા, આનંદ અને ઉલ્લાસ ફેલાવે છે; જેને પરિણામે સૌ તેને પ્રેમથી બોલાવે છે અને તેને માન અને આદર આપે છે,  

જે છે તે અંગે વિચારો:

ગમે તેટલી અછતમાં પણ મનને પ્રસન્ન રાખવાનો એક સરસ ઉપાય અમારી કોલેજના એક પ્રોફેસરે બતાવેલો.

સરપોતદાર સાહેબ અમારા અંગ્રેજીના પ્રોફેસર હતા. એ વખતે મોટાભાગના પ્રોફેસર સ્કૂટર પર કોલેજ આવતા. પરંતુ આ સરપોતદાર સાહેબ હંમેશાં સાઇકલ પર કોલેજ આવે.

એકવાર અમે વિદ્યાર્થીઓએ તેમને આ અંગે પૂછ્યું તો તેમણે જવાબમાં જીવન સુખેથી જીવવાની ફિલોસોફી એકદમ ટૂંકમાં રજૂ કરી દીધી: “હું જયારે સાઇકલ ચલાવતો હોઉં છું, ત્યારે બાજુમાં પસાર થતી કાર કે સ્કૂટર તરફ નથી જોતો. હું તો ફૂટપાથ પર ચાલતા જતા કોઈ વ્યકિત તરફ જોઇને ખુશ થતાં વિચારું છું કે હું નસીબદાર છું કે મારી પાસે સાઇકલ છે. બસ પછી તો મન ખુશ જ રહે છે.”

ટૂંકમાં તમારી પાસે ‘જે નથી’ એ વિષે વિચારવાને બદલે ‘જે છે’ તે અંગે વિચારવાથી મનમાં અભાવ કે અસુખ પેદા થતું નથી.

મનની લાલસા શાંત કરો:

મનને અવળચંડું કહ્યું છે, તેની પાછળનું કારણ પણ એ જ છે કે જેમ મનની શક્તિઓ અનંત છે, તેમ મનની લાલસાઓ પણ અનંત હોય છે.

મન અક્ષયપાત્રથી ઉલટું હોય છે. અક્ષયપાત્ર કદી ખાલી થતું નથી અને જે માગો અને જેટલું માગો તે આપ્યા જ કરે છે. તે જ પ્રમાણે મન કદી ભરાતું નથી, તેમાં ગમે તેટલું નાખો અને બધું જ નાખો, તો પણ તે કદી ભરાતું નથી. એથી માણસને પોતાની પાસે જે કંઈ છે તેનાથી સંતોષ નથી હોતો અને જે નથી હોતું તેની જ ઈચ્છા રહેતી હોય છે.

માણસની લાલસા સમજાવતું એક સરસ કાર્ટુન જોયું હતું. તેમાં એક પણ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યા વગર, ફક્ત ચિત્રના માધ્યમથી માણસના મનની અવળચંડાઈ બહુ સરસ રીતે પ્રગટ કરી છે.

પહેલા ચિત્રમાં પગે ચાલીને જતો એક માણસ પોતાની પાસે સાયકલ હોય તો કેવું સારું એમ વિચારતો હતો. બીજા ચિત્રમાં તે માણસ સાયકલ ચલાવતો હતો અને પોતાની પાસે સ્કૂટર હોય તો કેવું સારું એમ વિચારતો હતો. ત્રીજા ચિત્રમાં તે માણસ સ્કૂટર ચલાવતો હતો અને પોતાની પાસે ગાડી હોય તો કેવું સારું એમ વિચારતો હતો. પછીના ચિત્રમાં તે માણસને સ્કૂટર ચલાવતાં અક્સ્માત થાય છે. છેલ્લા ચિત્રમાં તે માણસ એક કપાયેલા પગ સાથે બગલઘોડીથી ચાલતો હોય છે અને પોતે પોતાના પગે ચાલીને જઈ શકતો હોત તો કેવું સારું એમ વિચારતો હતો.

ટૂંકમાં કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં માણસ પોતાની પાસે હોય, તેના કરતાં કંઇક વધારેની અપેક્ષા રાખતો હોય છે. એટલે જ એ હંમેશાં દુ:ખી જ રહેતો હોય છે.   

જિંદગીમાં સગવડ અને સાધનસામગ્રી જેવાં કે બંગલો, ગાડી, નોકર-ચાકર, ધનદોલત વિગેરે મળી જાય એટલે સુખી થઈ જવાય તેવું જરૂરી નથી.

જો માણસની રોટી, કપડાં અને મકાનની મૂળભૂત જરૂરિયાતો (જોકે અત્યારના જમાના પ્રમાણે રૂમાલી રોટી, બ્રાન્ડેડ કપડાં અને આલીશાન સેન્ટ્રલી એસી મકાન !) પૂરી થઇ જાય તો પછી જિંદગીમાં સુખી થવા માટે સંતોષ સૌથી અગત્યની ચીજ છે.

પરંતુ માણસની સૌથી મોટી નબળાઈ એ છે કે જે વસ્તુ મેળવવાની ઘણી ઈચ્છા હોય, તે વસ્તુ મળ્યા પછી તેનો આનંદ તો માણે છે, પરંતુ સંતોષ માનતો નથી, જે દુઃખનું કારણ બને છે.

કોઈ માણસને પોતાનું એક મકાન હોય તો ભયોભયો એવી ઇચ્છા હોય અને તેને તેવું મકાન મળે તો સંતોષ માની સુખી થયાની લાગણી અનુભવવાને બદલે તેથી મોટા મકાનની ઈચ્છા કરશે. એવું મોટું મકાન મળ્યા પછી બે મકાનની ઈચ્છા કરશે. બે મકાન મળ્યા પછી બીજા શહેરમાં પણ એક મકાન હોય તેવી ઈચ્છા કરશે. આમ ઈચ્છાઓનો અંત કોઈ દિવસ આવતો નથી અને તેને લીધે માણસ સુખી થતો નથી.

અંતે માણસ સુખી થવા માટે અનેક પ્રકારની પૂજા, બાધા-આખડી અને હોમહવન કરે છે, જાતભાતનાં દેવ અને દેવીઓનાં દર્શન કરવા જાય છે તથા નીતનવા ગુરુ, સાધુ કે મહંતોની શરણમાં જાય છે. એમાં કોઈવાર ‘કાગનું બેસવું અને તાડનું પડવું’ એ ન્યાયે આવા કોઈ પ્રયોગ પછી ઈચ્છાપૂર્તિ થઇ જાય તો તરતજ નવી ઈચ્છા ધારણ કરી તેને પૂરી કરવા તેવા પ્રયોગ ફરીથી શરુ કરે છે. આમ માણસ એક વિષચક્રમાં ફસાઈને જિંદગી પૂરી કરે છે.

એટલે માણસે સુખી થવા ‘સંતોષ’ રાખતાં શીખવું પડશે. જીવનમાં સુખ અને સફળતા મેળવવાની ઈચ્છા તો કરવી જ જોઈએ અને તે ઈચ્છાનું લેવલ પણ બહુ ઊંચું રાખવું જોઈએ. કારણકે ‘નહિ માફ નીચું નિશાન’, પરંતુ લક્ષ્ય ભલે ગમે તેટલું ઊંચું હોય, તે સિદ્ધ થયા પછી તેનો સંતોષ અને આનંદ જરૂરથી માણવો જોઈએ.

અહીં એક વાતની નોંધ લેવી જોઈએ કે માનસિક રીતે સ્વસ્થ વ્યકિત સંતોષનો અનુભવ સારી રીતે કરી શકે છે. આમ સંતોષ અને આનંદ માણવા માટે પણ માનસિક સ્વસ્થતાની જરૂર પડે છે.

જો કે માનસિક સ્વસ્થ મનુષ્યને જીવનમાં હંમેશાં સફળતા અને સુખ જ મળે જ એવું પણ જરૂરી નથી. કારણકે જીવનનાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સફળતા અને સુખ માટે ઘણી જાતનાં પરિબળો પર આધાર હોય છે. એટલે માનસિક સ્વસ્થ મનુષ્યને પણ જીવનમાં તકલીફ, નિષ્ફળતા, દુર્ઘટના, રોગ એવી અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. પરંતુ આવી વ્યક્તિઓને જીવનના મુશ્કેલ સમયમાં અકળામણ કે નિરાશા થતી નથી. તે જીવનમાં ક્યારેય નાસીપાસ થઇને આત્મહત્યા કરવાનો વિચાર કરતો નથી. તેને સમસ્યાઓનો સામનો કરવાની હિંમત અને સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવાની સૂઝ અંદરથી મળ્યા કરે છે. આવી વ્યક્તિ નિરાશ કે હતાશ થયા વગર પોતાના પ્રયત્ન અને પરિશ્રમ ચાલુ રાખે છે, એટલે યોગ્ય સમયની પ્રતિક્ષા પછી તેને સફળતા અને સુખ મળે જ છે. વળી આવી વ્યક્તિ દુઃખના સમયમાં પણ આનંદી કાગડાની જેમ સુખી રહેવાનો પ્રયત્ન કરતો રહે છે, એટલે તે સુખના સમયે સુખી અને દુઃખનાં સમયે પણ સુખી, આમ હરહંમેશા સુખી રહે છે, જે તેની મનની શક્તિથી શક્ય બને છે.     

સ્વસ્થ મનમાં ઉદભવતા વિચારો સ્વસ્થ, રચનાત્મક, પ્રેરક અને હકારાત્મક હોય છે. તેને લીધે જીવનમાં યોગ્ય દિશા અને યોગ્ય ધ્યેય તરફ ઝડપથી જઈ શકાય છે. મનના આવેગોને ખાળી શકાય છે અને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. જેથી જીવનમાં અનિષ્ટો સર્જાતાં નથી અને જીવન સરળ અને સમથળ સપાટીએ એકસરખી ગતિથી વહેતું રહે છે. એટલું જ નહિ, પોઝીટીવ વિચારોથી આસપાસના લોકોને પણ પોઝીટીવ અસર પહોંચાડી શકાય છે. જેમ કે આપણું મન પ્રેમ, ખુશી, પ્રસન્નતા, સંતોષ, દયા અને પરોપકારના વિચારો સતત કર્યા કરે તો આસપાસના લોકોને પ્રસન્નતા, શાંતિ અને સલામતીનો અહેસાસ થાય છે. 

વળી સ્થિર થયેલું મન એકાગ્ર થઇ શકે છે, એટલે ઉપાસના, જપ અને ધ્યાન દ્વારા પરમતત્વ તરફ ગતિ કરવા માટે સહેલાઈથી તન્મય થઇ શકે છે. આમ સ્વસ્થ મનને લીધે પહેલાં ભૌતિક સુખશાંતિ અને પછીના સ્ટેજમાં આધ્યાત્મિક શાંતિ મળે છે. આમ માણસને જીવનમાં જે જોઈતું હોય તે બધું જ મળી જાય છે. તે પછી માણસ પોતાનો સ્વાર્થ બાજુમાં રાખીને પરમાર્થ વિષે વિચારવા માંડે છે અને પરિવાર, સમાજ, ગામ, દેશ અને વિશ્વના કલ્યાણ માટેની વાંછના રાખતો થઇ જાય છે. આમ માનસિક સ્વસ્થતા મનુષ્યને દરેક રીતે ઉપકારક બની રહે છે. સાથે સાથે તેના કુટુંબને, સ્વજનોને, મિત્રોને, સ્નેહીજનોને અને સમસ્ત સમાજને પણ ઉપકારક બની રહે છે.

મનની શક્તિ ઉપર આપણે પાંચ પ્રકરણોમાં જેટલી ચર્ચા અત્યાર સુધીમાં કરી તેમાંથી અગત્યના મુદ્દાઓ તારવીને અહીં રજૂ કર્યાં છે. જિંદાદિલ જિંદગી જીવવા માટેની આ મૂળભૂત ગાઈડલાઈન્સનું પાલન કરવાથી તમારાં સપનાં સાચાં થવાનું જરૂર શક્ય બનશે.

૧) જિંદગી અનંત સંભાવનાઓનો ખજાનો છે.

૨) આપણી અંદર વિરાટ શક્તિઓ છૂપાયેલી છે.

૩) આ શક્તિઓને જગાડીને કાર્યાન્વિત કરી શકાય છે.

૪) આ શક્તિઓનો પ્રયત્ન, પરિશ્રમ અને પ્રતિક્ષા દ્વારા યથાયોગ્ય ઉપયોગ કરીને જીવનમાં સ્વાસ્થ્ય, સફળતા, સુખ, શાંતિ, સંતોષ અને આનંદ મેળવી શકાય છે.

૫) આ બધું મેળવવાની સાથે જિંદગીની દરેક ક્ષણને માણવી જોઈએ.

૬) ખુદની સફળતાની સાથે પરિવાર, સમાજ, દેશ અને વિશ્વના કલ્યાણની ભાવના પણ ધ્યાનમાં રાખીને જીવનસાફલ્ય સાધવું જોઈએ.   

“મનની શક્તિ અપાર” લેખમાળા અહીં સમાપ્ત થાય છે. આ લેખમાળા વિષે તમારા અભિપ્રાયની આશા રાખું છું.  

આ લેખમાળાના પ્રથમ પ્રકરણ ૧) મનની શક્તિ અપાર પર જવા અહીં ક્લિક કરો.

આ લેખમાળાના બીજા પ્રકરણ ૨) શક્ય છે  પર જવા અહીં ક્લિક કરો.

આ લેખમાળાના ત્રીજા પ્રકરણ ૩) મનની શક્તિથી તંદુરસ્તી પર જવા અહીં ક્લિક કરો.

આ લેખમાળાના ચોથા પ્રકરણ ૪) મનની શક્તિથી સફળતા પર જવા અહીં ક્લિક કરો.

આ પેજને વોટ્સ એપ, ફેસબુક, ટ્વીટર, ગુગલ+ અને અન્ય સોશિયલ મિડિયા ઉપર શેર કરવા વિનંતી છે.  

અવારનવાર અહીં મળતા રહેજો…

મુલાકાત બદલ આભાર,

તમારા સુંદર સ્વાસ્થ્ય માટેની શુભેચ્છાઓ સાથે, 

-સુરેશ ત્રિવેદી    

Advertisements

One thought on “(૫) મનની શક્તિથી સુખ, શાંતિ, સંતોષ અને આનંદ

મારો અભિપ્રાય

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s